Ciąża i poród

Geny - co dziecko po kim odziedziczy cz.II

Naukowcy uważają, że np. talent muzyczny dziedziczy się znacznie częściej po ojcu niż po mamie. Twierdzą oni także, że im silniej jest jakaś zdolność wykształcona u rodziców, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że przejdzie takim samym stopniu na dziecko.

Choroba genetyczna dziedziczona jako cecha recesywna.
Aby się ujawniła, dziecko musi mieć dwie kopie genu recesywnego - jedną od mamy, druga od taty. Jeśli dziecko odziedziczy tylko jeden gen recesywny, jest zdrowy. Jeśli każde z rodziców ma jeden gen tej choroby, to statystycznie ich jedno na czworo będzie chore, jedno zdrowe, a dwoje będzie nosicielami choroby. Przykładem choroby dziedziczonej jako recesywna jest mukowiscydoza.

Choroba dziedziczona jako cecha dominująca.
Zapisana jest w dominującej odmianie genu, co oznacza, że wystarczy jeden gen w parze aby choroba się ujawniła. Statystycznie biorąc jeśli choruje jedno z rodziców, ryzyko zachorowania dziecka wynosi 50%. Płeć dziecka nie ma tu żadnego znaczenia. Przykładem takiej choroby jest choroba Huntingtona.

Choroba sprzężona z płacią.
Ostatnia 23 para chromosomów decyduje o płci. Dziewczynki mają dwa chromosomy X, a chłopcy jeden X a drugi Y. Gen odpowiedzialny za chorobę jest zapisany w chromosomie X. Wówczas statystycznie połowa chłopców będzie chorować, posiadając wadliwy gen, a połowa dziewczynek będzie zdrowymi nosicielkami. Jedną z dziedziczonych chorób w taki sposób jest hemofilia.

Problem pojawia się także, gdy oprócz planowych 23 par (czyli 46 chromosomów) pojawiają się dodatkowe. Dziecko rodzi się wówczas chore, lub nie jest w stanie samodzielnie żyć. O tym na jaką chorobę dziecko cierpi decyduje to, w której parze jest dodatkowy (jeden lub nawet kilka) chromosom.
Zespół Downa - przyczyna jest dodatkowy chromosom w 21 parze. Chore dzieci są niskie, upośledzone umysłowo w różnym stopniu, a ich twarz ma charakterystyczny wygląd. Częściej niż zdrowe dzieci mają wady serca, wzroku i słuchu. Ryzyko urodzenia dziecka z zespołem Downa rośnie z wiekiem kobiety.
Zespół Klinefeltera - dotyka chłopców, którzy rodzą się z jednym lub kilkoma dodatkowymi chromosomami X w ostatniej parze. W rezultacie mają zamiast 46 chromosomów 47 lub więcej. Są wysokiego wzrostu, mają długie ręce i nogi. Mogą być w różnym stopniu upośledzeni umysłowo i są bezpłodni.
Zespół Edwarda - dzieci rodzą się z dodatkowym 18 chromosomem. SA małe, ich rozwój fizyczny i psychoruchowy jest znacznie opóźniony, często maja też wady serca.

Problem pojawia się także, gdy chromosomów jest za mało. Tak jest w przypadku Zespołu Turnera. Wada dotyczy dziewczynek, są niskie, mają koślawe łokcie. Są zwykle bezpłodne i mogą być niedorozwinięte umysłowo. Powodem zaburzeń jest brak jednego chromosomu X. Jest ich więc 45, a nie 46.

Dziedziczenie w kropli krwi

Grupa krwi zależy od cząstek nazywanych antygenami, które znajdują się na powierzchni krwinek czerwonych. SA trzy rodzaje antygenów, które oznaczono: A, B i 0. Dziecko dziedziczy od każdego z rodziców po jednym z antygenów i tworzy w ten sposób swoja grupę krwi.

Jaką grupę krwi dziecko odziedziczy po rodzicach?

Mama ma krew A, tata A - dziecko A, 0.
Mama A, tata B - dziecko A, B, AB, 0.
Mama A, tata AB - dziecko A, B, AB.
Mama A, tata 0 - dziecko A, 0.

Mama B, tata a - dziecko A, B, AB, 0.
Mama B, tata B - dziecko B, 0.
Mama B, tata AB - dziecko A, B, AB.
Mama B, tata 0 - dziecko B, 0.

Mama AB, tat a - dziecko A, B, AB.
Mama AB, tata B - dziecko A, B, AB.
Mama AB, tata AB - dziecko A, B, AB.
Mama AB, tata 0 - dziecko A, B.

Mama 0, tata A - dziecko A, 0.
Mama 0, tata B - dziecko B, 0.
Mama 0, tata AB - dziecko A, B.
Mama 0, tata 0 - dziecko 0.