Ciąża i poród

Geny - co dziecko po kim odziedziczy

Już w chwili zapłodnienia zapada decyzja o wyglądzie i predyspozycjach psychicznych dziecka. Komórka jajowa zawiera połowę materiału genetycznego, plemnik druga połowę. Gdy się połączą powstaje zygota, która zawiera pełny zestaw genów, tj. 23 pary chromosomów. Nie oznacza to jednak że dziecko będzie w 50% podobne do mamy, a w 50 do taty.

Wiele cech nie zależy od jednego a od kilkunastu lub nawet kilkuset genów, co stwarza dużą liczbe kombinacji. Choć informacje są zapisywane w parach genów, jeden z tej pary może być silniejszy, tzw. gen dominujący, a drugi słabszy, tzw. gen recesywny. W przypadku spotkania się genu dominującego z recesywnym zawsze zwycięży ten pierwszy. W przypadku niektórych cech na ostateczny efekt ma wpływ także wychowywanie dziecka, oddziaływanie środowiska i kultura.

Nikt nie jest w stanie przewidzieć jakie cechy dziecko odziedziczy po którym z rodziców.

Kolor włosów.
Ciemne włosy zależą od genu dominującego ,a jasne - recesywnego. Znaczy to, że blondynka ma dwa geny recesywne, a brunet dwa dominujące lub jeden dominujący i jeden recesywny. Dzieci z takiej pary mogą mieć: włosy jasne (jeśli w chwili zapłodnienia połączą się geny recesywne, jeden od mamy drugi od taty), włosy ciemne (gdy tata przekaże dziecku gen dominujący, który zwycięży recesywnego mamy).
Jednak może się zdarzyć, że ciemnowłosej parze urodzi się dziecko z blond czuprynką. Oznacza to że każde z nich miało jasnowłosego przodka i odpowiedzialny za kolor włosów gen wędrował przez pokolenia.

Kolor oczu.
Gen dominujący odpowiada za ciemny kolor oczu, a recesywny za niebieski. Jeśli tata ma brązowe oczy a mam niebieskie, to w zależności od tego, czy tata ma dwa geny dominujące, czy jeden dominujący a drugi recesywny ich dzieci będą miały wyłącznie ciemne oczy, lub 50 procent potomstwa będzie brązowookie, a 50 procent niebieskookie.
Dwoje niebieskookich rodziców nie będzie miało żadnego dziecka z brązowymi oczami.

Wzrost.
Zwykle mówimy, że dzieci dostają wzrost po mamie lub tacie. Ogólnie rzecz biorąc to prawda. Jednak geny to nie wszystko, bo ostateczny wzrost nie zależy tylko od nich. Niedobory w codziennej diecie, brak ruchu, przewlekły stres, niektóre choroby, oraz stosowane leki mogą zaburzyć wzrost dziecka.

Często rodzice zastanawiają się, jakie cechy osobowości, uzdolnienia i temperament będzie miało ich dziecko. Dzieci co prawda przejmują pewne predyspozycje i skłonności po rodzicach, ale wszystko i tak zależy od wychowania. Na przykład dziecko bez talentu matematycznego nigdy nie zostanie Einsteinem, ale nawet największe uzdolnienia matematyczne nie wystarczą, gdy nie zostaną w porę odkryte i zaprzepaszczone.