Ciąża i poród

Encyklopedia porodu

Mała encyklopedia od A do Z tego co cię czeka

Anestezjolog: lekarz, który czeka, aby wkroczyć do akcji, tzn. podać znieczulenie kobiecie rodzącej. Niezbędny przy cesarskim cięciu.

Ból: Ból odgrywa główna rolę przy porodzie. To on pomaga zmagać się ze skurczami, zmęczeniem i wysiłkiem fizycznym. Jednak każda kobieta odczuwa inaczej. Zależy to od adrenaliny i endorfin. Lęk i niepewność potęgują ból.

Czop śluzowy: przez całą ciążę zatykał szyjkę macicy, chroniąc ją przed infekcjami. Odkleja się kilka dni lub godzin przed porodem. Wtedy możesz go dostrzec na bieliźnie jako galaretowata wydzielinę lub wodnisty śluz - to sygnał że finał ciąży już blisko.

Dokumenty: Zawczasu włóż do torby niezbędne dokumenty, żeby nie zapomnieć gdy wybije godzina zero. Weź koniecznie ze sobą: kartę ciąży, wyniki badań, aktualną książeczkę ubezpieczeniową, dowód osobisty. Pamiętaj o grupie krwi, chyba, że masz zapisane w dowodzie osobistym.

Episiotomia: to medyczna nazwa nacięcia krocza. Specjalnymi nożycami lekarz nacina śluzówkę pochwy, mięśnie i skórę na długości ok. 2 - 4 cm, najczęściej skośnie w kierunku pośladka.

Fazy porodu: poród składa się trzech części. Pierwsza to faza rozwierania, druga to faza wydalania, czyli wędrówka dziecka na drugą stronę. Trzecia to faza łożyskowa (poród popłodu tzn. łożyska i błon płodowych).

Główka płodu: w 96 na 100 porodów toruje reszcie ciała drogę na świat przez kanał rodny mamy. Dzięki elastycznym połączeniom kości czaszki: szwom i ciemiączkom dopasowuje się do wymiarów kanału rodnego. Ciemiączka to pokryte ścięgnistą błoną miejsca zbiegu kilku kości. Najważniejsze są dwie z nich: przednie, w kształcie latawca (zrasta się między 8 a 18 miesiącem życia), tylne przypomina trójkąt (zrasta się w czasie 4 pierwszych miesięcy).

Hormony: podczas porodu jesteś całkowicie w ich władaniu. Oksytocyna (wytwarzana przez przysadkę mózgową) wzmaga skurcze macicy przewodząc akcji porodowej. Adrenalina dodaje energii do podążania za akcją. Endorfiny to naturalne znieczulacze i pocieszyciele.

Indukcja porodu: to pobudzanie macicy do skurczów umożliwiających poród siłami natury. Podyktowana jest konkretnymi wskazaniami lekarza, np. zbyt długim trwaniem ciąży. Kroplówka z oksytocyny to najczęściej wykorzystywany sposób na wywołanie porodu. Jeśli zawiedzie, można zaaplikować do kanału szyjki macicy żel z prostaglandynami. Wiele położnych, aby przyspieszyć akcję porodową stosuje masaż szyjki macicy, a nawet przebija pęcherz płodowy (powoduje to wypływ płynu owodniowego), ale są raczej sposoby "barbarzyńskie". W pewnym stopniu poród pobudza ciepła kąpiel i lewatywa.

Jazda do szpitala: nie ma sensu wzywać karetki i jechać do szpitala, gdy pojawią się pierwsze skurcze. Lepiej weź ciepły prysznic i zrelaksuj się. Czas ruszać do szpitala dopiero gdy: skurcze są regularne i odczuwalne co 5-7 minut, odeszły wody płodowe, krwawisz, to twój kolejny poród a poprzedni trwał bardzo szybko, ruchy dziecka SA bardzo gwałtowne lub wcale ich nie czujesz.

Kardiotokografia: dzięki specjalnym czujnikom przypiętym pasem do brzucha mamy sprawdza się jak pracuje serce nienarodzonego dziecka, mierzy częstość oraz siłę skurczów macicy.

Lewatywa: zapobiega przykrej niespodziance wtedy, gdy główka dziecka mocno naciska na jelita. Przemawia za nią aspekt higieniczny i bezpieczeństwo dziecka, które unika kontaktu z bakteriami znajdującymi się w kale mamy.

Łożysko: wytwarza hormony, umożliwia wymianę substancji między krwią mamy a dziecka. Waży około pół kilograma, ma kształt placka o średnicy 20 cm i 3 cm grubości, a znajdująca się w nim sieć naczyń mierzy 50 km długości. Dzięki łożysku dziecko dostaje składniki odżywcze i tlen, a pozbywa się zbędnych produktów przemiany materii i dwutlenku węgla. Ochrania dziecko przed infekcjami.

Maź płodowa: to biaława i tłusta substancja, która otula skórę dziecka i ochrania przed działaniem płynu owodniowego. Po kilku dniach po narodzinach nie ma śladu po mazi.

Neonatolog: lekarz, który po porodzie bada noworodka i ocenia jego stan, posługując się skalą Agar. Ten pierwszy życiowy egzamin dziecko zdaje w 5 kategoriach: oddech, czynność serca, napięcia mięśni, reakcja na drażnienie i zabarwienie skóry. Uzyskana nota - maksymalnie 10 punktów - informuje o stanie, w jakim dziecko się urodziło i czy potrzebuje pomocy lekarskiej.

Operacja: cesarskie cięcie polega na nacięciu powłok brzucha, macicy, wydobyciu dziecka i zszyciu rany. Trwa ok. 40minu. Jest planowane, gdy naturalny poród nie jest możliwy, np. z powodu nieprawidłowego położenia dziecka, przodującego łożyska, niedotlenienia dziecka, chorób mamy uniemożliwiających wysiłek lub infekcji wewnątrzmacicznej. Wykonuje się je także w nagłych przypadkach, gdy zagrożone jest zdrowie lub życie matki lub dziecka. Szwy zdejmowane są po około tygodniu.

Pępowina: jest to "przewód życia" łączący mamę i dziecko, ma około 50 cm długości, 1 -2 cm grubości. Są w niej trzy naczynia: dwie tętnice i jedna żyła. Płynąca nimi krew dostarcza dziecku nie tylko pożywienie i tlen. Krew odbiera także zbędne produkty przemiany materii.

Rozwarcie: dotychczas zamknięta szyjka macicy musi się rozewrzeć (do 10 cm), aby dziecko mogło się urodzić.

Skurcze: powodują rozwieranie i skracanie szyjki macicy. Mogą przypominać ból miesiączkowy lub lokalizować się w dole brzucha i okolicy krzyżowej. Są jak fale: przypływają, narastają i odpływają. Ich częstotliwość i siła rosną, a przerwy między nimi maleją. Dziesięciocentymetrowe rozwarcie szyjki macicy to zielone światło do skurczów partych, które wypychają dziecko z macicy. Są odruchowe, niezależne od woli, trwają około minuty.

Termin porodu: ciąża trwa około 266 dni od poczęcia. Do ustalenia terminu przyjścia na świat dziecka można posłużyć się regułą Naegelego. Do daty ostatniej miesiączki dodać 7 dni, 1 rok, a potem odjąć 3 miesiące. To tylko orientacyjna data ponieważ dziecko może się trochę pospieszyć lub spóźnić. Poród o czasie to taki, gdy dziecko rodzi się między 38 a 42 tygodniem ciąży.

Wody płodowe: to powszechnie nazywany płyn owodniowy. Gdy pęka pęcherz płodowy, odpływają strużki lub wywołują mały potop. To znak, że machina porodu już ruszyła. Płyn owodniowy powinien być przejrzysty. Jeśli jest zielonkawy, brunatny lub ma nieprzyjemny zapach, to może oznaczać infekcję.

Znieczulenie: najczęściej podawane znieczulenia to: zewnątrzoponowe - podawane do przestrzeni otaczającej rdzeń kręgowy, znosi uczucie bólu od pasa w dół, ale można się ruszać i przeć; podpajęczynówkowe - blokuje przewodzenie bólu, wykonywane przy cesarskim cięciu.