Ciąża i poród

Antybiotyki w czasie ciąży

Najczęściej powodem przyjmowania antybiotyków w czasie ciąży są zakażenia bakteryjne, które nie leczone mogą mieć wpływ na rozwój nienarodzonego dziecka.

Wskazaniami do podania antybiotyku ciężarnej są przede wszystkim: zakażenia górnych i dolnych dróg oddechowych, zakażenia układu moczowego, w tym bezobjawowa bakteriuria, odmiedniczkowe zapalenie nerek, waginoza, zakażenia Chlamydia trachomatis, rzęsistkowica, rzeżączka i inne choroby przenoszone drogą płciowa (kiła), nosicielstwo paciorkowca gr. B (profilaktyka - w czasie porodu), przedwczesne pęknięcie pęcherza płodowego, poważne choroby w czasie ciąży, np. zapalenie wsierdzia (leczenie lub profilaktyka).

Ryzyko związane ze stosowaniem niektórym antybiotyków w czasie ciąży.

Szczególnie w pierwszym trymestrze przeciwwskazane jest stosowanie takich leków jak: kotrimoksazol, preparaty nitrofurantoiny, leki przeciwgrzybicze, tj. amfoterycyna B, flucytozyna, rifampicyna (powoduje wodogłowie), chloramfenikol (gwałtownie przechodzą przez łożysko), likopeptydy (wankomycyna, teikoplanina), doksycyklina: powoduje żółte zabarwienie zębów, może niekorzystnie wpływać na tworzenie zawiązków zębów i kości, wykazuje działanie hepatotoksyczne, aminoglikozydy: istnieje ryzyko uszkodzenia ucha wewnętrznego płodu, sulfonamidy: bezwzględnie przeciwwskazane w dwóch ostatnich tygodniach przed rozwiązaniem (wypierają bilirubinę z połączeń z albuminami i tym samym mogą nasilać żółtaczkę fizjologiczną i zwiększać ryzyko encefalopatii), preparaty nitrofurantoiny: mogą powodować anemię hemolityczną noworodka ze względu na niedojrzałość układu enzymatycznego.

W zależności od stopnia bezpieczeństwa leki są podzielone na grupy.

Grupa A
Są to leki, które nie wpływaja na występowanie wad rozwojowych, nie działają bezpośrednio toksycznie na płód: Fusafungina (Bioparox) - miejscowo działający antybiotyk i lek przeciwzapalny, nystatyna (miejscowo), cefaleksyna, erytromycyna, penicylina benzylowa G, penicylina fenoksymetylowa, kloksacylina, ampicylina, amoksycylina

Grupa B
B1 - badania na zwierzętach nie wykazały, aby leki zwiększały częstość uszkodzeń płodu: mikonazol, pozostałe cefalosporyny, spiromycyna, roksytromycyna, amoksycylina/klawulanian, tikarcylina, piperacylina, aztreonam, penicylina prokainowa, nitrofurantoina.
B2 - brak badań na zwierzętach, dostępne dane nie wskazują, aby lek zwiększał częstość występowania uszkodzeń płodu: amfoterycyna B, pyrazynamid, acyklowir.
B3 - badania na zwierzętach wykazały, że lek zwiększa częstość uszkodzeń płodu, znaczenie tych obserwacji u ludzi nie zostało ostatecznie wyjaśnione: ketokonazol, flukonazol, flucytozyna, azytromycyna, ciprofloksacyna, norfioksacyna, trimetoprim, tynidazol, zydowudyna

Grupa C
Leki poprzez swoje działanie farmakologiczne powodują szkodliwe skutki (z wyjątkiem wad rozwojowych) u ludzkiego płodu lub noworodka, które mogą być odwracalne: rifampicyna, kotrimoksazol, klarytromycyna, sulfonamidy, chloramfenikol, kwas fusydowy, wankomycyna, karbapenemy.

Grupa D
Leki powodują lub podejrzewa się, że powodują wady rozwojowe lub nieodwracalne uszkodzenie płodu ludzkiego; mogą mieć również niepożądane działanie farmakologiczne o aminoglikozydy: chinina, chlorochina, doksycyklina, metronidazol.